حضور دوباره محمدرضا عارف در بورس؛ پیام حمایت از بازار سرمایه؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی بورس۲۴، محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، قرار است روز دوشنبه اول تیرماه ۱۴۰۵ در سازمان بورس و اوراق بهادار حضور یابد و برای دومین بار زنگ آغاز معاملات بورس تهران را به صدا درآورد.
این حضور در شرایطی انجام میشود که بازار سرمایه طی هفتههای اخیر مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفته و مقامات دولتی نیز در مقاطع مختلف بر نقش بازار سرمایه در تأمین مالی اقتصاد تأکید کردهاند.
بر پایه اطلاعات منتشرشده توسط بورس۲۴، محورهای مورد انتظار در این بازدید میتواند شامل موارد زیر باشد:
تأکید بر حمایت از توسعه بازار سرمایه؛
گسترش سرمایهگذاری غیرمستقیم و ابزارهای نوین مالی؛
تقویت نقش بازار سرمایه در تأمین مالی بنگاهها و پروژههای اقتصادی؛
بررسی روند توسعه زیرساختهای هوشمند و دیجیتال در بازار سرمایه؛
ارزیابی وضعیت برخی سیاستهای مرتبط با سهام عدالت و مشارکت عمومی در بازار.
محمدرضا عارف پیشتر نیز بازار سرمایه را یکی از ابزارهای مهم تأمین مالی غیرتورمی اقتصاد توصیف کرده و بر ضرورت کاهش وابستگی بنگاهها به نظام بانکی تأکید داشته است.
اظهارات وزیر اقتصاد و حساسیت فعالان بازار نسبت به نرخ سود
در روزهای اخیر، اظهارات وزیر اقتصاد درباره سیاست نرخ بهره مورد توجه فعالان بازارهای مالی قرار گرفته است.
بر اساس گزارش بورس۲۴، وزیر اقتصاد با اشاره به ضرورت هماهنگی سیاستهای پولی با شرایط اقتصادی و تورمی کشور، اعلام کرده است که نرخهای سود باید متناسب با متغیرهای کلان اقتصادی مورد بازنگری قرار گیرند تا تعادل بیشتری در بازارهای مالی ایجاد شود.
بازار سرمایه به طور سنتی نسبت به انتظارات مرتبط با نرخ سود بانکی و نرخ بهره بینبانکی حساس است؛ زیرا افزایش بازدهی ابزارهای کمریسک میتواند بر ترجیحات سرمایهگذاران و نحوه تخصیص منابع میان بازارهای مختلف اثرگذار باشد.
با این حال، تعیین نرخ سود سپردهها و نرخ بهره بینبانکی در چارچوب اختیارات بانک مرکزی انجام میشود و اظهارات مقامات اقتصادی لزوماً به معنای اتخاذ تصمیم نهایی از سوی سیاستگذار پولی نیست.
آیا میتوان از وجود دو رویکرد متفاوت در دولت سخن گفت؟
همزمانی انتشار خبر حضور معاون اول رئیسجمهور در سازمان بورس و مطرح شدن دیدگاههای مرتبط با نرخ بهره، موجب شده برخی تحلیلگران و فعالان بازار درباره احتمال تفاوت در اولویتهای سیاستی دولت بحث کنند.
در یک نگاه، کنترل تورم از طریق ابزارهای پولی و مدیریت نرخهای سود، یکی از رویکردهای متداول سیاستگذاری اقتصادی محسوب میشود. در مقابل، توسعه بازار سرمایه و هدایت منابع مالی به سمت تولید و سرمایهگذاری نیز از اهداف اعلامشده دولت در سالهای اخیر بوده است.
با این حال، تاکنون هیچ مقام رسمی وجود اختلاف دیدگاه میان اعضای دولت درباره سیاست نرخ بهره یا نحوه حمایت از بازار سرمایه را تأیید نکرده است. بنابراین، طرح موضوع «دو رویکرد متفاوت» را میتوان بیشتر در چارچوب برداشتها و تحلیلهای مطرحشده در میان فعالان بازار ارزیابی کرد و نه به عنوان یک واقعیت اثباتشده.
تحلیل اثر احتمالی بر بازار سرمایه
بازار سرمایه معمولاً بیش از آنکه به تصمیمات نهایی واکنش نشان دهد، به انتظارات و سیگنالهای سیاستی حساس است.
در صورتی که فعالان بازار به این جمعبندی برسند که سیاستگذار پولی در کوتاهمدت برنامهای برای افزایش معنادار نرخهای سود ندارد، ممکن است:
بخشی از نقدینگی موجود در بازار سهام حفظ شود؛
صنایع ریالی و شرکتهای کوچکتر مورد توجه بیشتری قرار گیرند؛
استقبال از صندوقهای سهامی و ابزارهای سرمایهگذاری غیرمستقیم افزایش یابد.
در مقابل، اگر انتظارات بازار به سمت احتمال افزایش نرخهای سود حرکت کند، ممکن است:
بخشی از منابع سرمایهگذاران به سمت ابزارهای درآمد ثابت و سپردههای بانکی هدایت شود؛
ارزشگذاری سهام با فشار بیشتری مواجه شود؛
نوسانات شاخصهای بورسی افزایش پیدا کند.
با این وجود، اثر نهایی این تحولات به مجموعهای از عوامل از جمله تصمیمات بانک مرکزی، روند تورم، وضعیت نقدینگی، سودآوری شرکتهای بورسی و تداوم سیاستهای حمایتی وابسته خواهد بود.
پرسشهای متداول
آیا حضور معاون اول رئیسجمهور در بورس به معنای حمایت قطعی دولت از بازار است؟
خیر. چنین حضوری میتواند از منظر روانی و سیاسی به عنوان نشانهای از توجه دولت به بازار سرمایه تلقی شود، اما پایداری روندهای صعودی بورس در نهایت به عوامل بنیادی اقتصادی، سودآوری شرکتها و سیاستهای پولی وابسته است.
آیا افزایش نرخ سود بانکی همیشه برای بورس منفی است؟
خیر. اگرچه افزایش نرخ سود معمولاً جذابیت داراییهای کمریسک را افزایش میدهد، اما میزان اثرگذاری آن بر بورس به شرایط تورمی، انتظارات سرمایهگذاران، وضعیت اقتصاد کلان و چشمانداز سود شرکتها بستگی دارد.
درباره این تحلیل
این گزارش توسط تحریریه اقتصادی تهیه شده و بخش تحلیل و سناریوهای مطرحشده، مبتنی بر ارزیابی نویسنده از دادهها و اخبار منتشرشده در رسانهها است. مطالب ارائهشده صرفاً جنبه اطلاعرسانی و تحلیلی دارد و نباید به عنوان توصیه خرید، فروش یا نگهداری اوراق بهادار تلقی شود. تصمیمگیری سرمایهگذاری باید بر اساس بررسی مستقل، تحلیل تخصصی و ارزیابی سطح ریسکپذیری هر سرمایهگذار انجام شود.
منابع
گزارشهای منتشرشده توسط بورس۲۴ درباره برنامه حضور محمدرضا عارف در سازمان بورس و اوراق بهادار و تالار بورس تهران.
اظهارات منتشرشده وزیر اقتصاد درباره سیاست نرخ بهره و متغیرهای پولی.
